Devirdaim Arızası: Su Pompası Bozulunca Ne Olur?

Devirdaim ne iş yapar?

Devirdaim (su pompası), soğutma sıvısını motor bloğu, silindir kapağı, radyatör ve kalorifer peteği arasında dolaştırır. Motor çalıştığı sürece sıvının hareket etmesi gerekir. Dolaşım zayıflarsa motor kısa sürede ısınır.

Çoğu araçta kayışla dönen bir pompadır. Bazı motorlarda triger kayışıyla, bazılarında V kayışıyla çalışır. Bazı yeni araçlarda ise elektrikli pompalar bulunur.

Arıza belirtileri

• Genleşme kabında su eksilmesi
• Motor önünde sıvı izi veya kuruyan tortu
• Kayış bölgesinden uğultu, gıcırtı veya yatak sesi
• Sıcaklık göstergesinde yükselme
• Kalorifer zayıflığı
• Pompa kasnağında boşluk
• Elektrikli pompada kayıt ve uyarı

Bazen ilk belirti sadece hafif bir tatlı koku veya kuruyan pembe, yeşil ya da beyaz tortudur. Küçük görünen bu işaret, ileride daha büyük bir soruna dönüşebilir.

Weep deliği: normal iz mi, kaçak mı?

Birçok pompada, sızdırmazlık keçesi ile rulman arasında küçük bir tahliye deliği bulunur. Amaç, keçeden geçen sıvının rulmana ulaşmasını önlemektir. Bu bölgede hafif nem veya leke görülmesinin her zaman arıza olmadığı belirtilir.

Bu deliği silikon veya yapıştırıcıyla kapatmak çok yanlıştır. Sıvı doğrudan rulmana gider ve pompa daha çabuk bozulur.

Rulman sesi nasıl anlaşılır?

Kayış çıkarılıp pompa kasnağı elle döndürüldüğünde boşluk veya pürüz aranır. Ses bazen alternatör, gergi ya da avara makarasından da gelebilir. Bu nedenle sadece kulakla karar vermek yerine, kayış sökülerek parçalar tek tek kontrol edilmelidir. Motor çalışırken dönen parçalara yaklaşmak tehlikelidir, uygun olmayan dinleme yöntemlerinden kaçının.

Hararetle ilişkisi

Pompa kanatları aşınırsa veya kırılırsa motor dolaşım alamaz. Sonuç olarak dışarıdan kaçak görünmese de hararet ortaya çıkabilir. Yol sırasında ve yük altında artan hararet bu ihtimali düşündürür. Ne yapılacağı için araba hararet yaparsa yazımıza bakın. Benzer belirtiler için termostat arızası da değerlendirilmelidir.

Triger kayışıyla ilişkisi

Pompa triger kayışıyla dönüyorsa iki risk birleşir:

1. Pompa keçesinden sızan sıvı kayışı kirletebilir ve ömrünü kısaltabilir.
2. Pompa rulmanı sıkışırsa kayış zarar görebilir, zamanlama bozulabilir.

Bu nedenle ve işçilik ortak olduğu için, triger seti değişiminde devirdaimin de değerlendirilmesi yaygın bir öneridir. Yeni bir kayışı eski pompanın yanına takıp kısa süre sonra aynı bölgeyi yeniden açmak hem masraflı hem risklidir.

Elektrikli su pompaları

Bazı BMW ve benzeri modellerde su pompası elektriklidir. Bu sistemlerde kayış sesi veya kasnak boşluğu gibi belirtiler geçerli olmayabilir. Arıza çoğu zaman kayıt ve sıcaklık uyarısıyla kendini gösterir. Motor beyni pompa hızını kontrol ettiği için cihazla bağlantı önemlidir. Değişim sonrası hava alma işlemi de aracın kendi prosedürüne göre yapılmalıdır.

Karışan arızalar

• Radyatör ve hortum kaçakları
• Termostat gövdesi kaçağı
• Genleşme kabı çatlağı
• Kalorifer peteği
• Silindir kapak contası
• Sıvı üstteki bir parçadan aşağı akıp pompadan geliyor gibi görünebilir

Bu nedenle basınç testi yapılarak kaçak kaynağı doğrulanmalıdır.

Değişimde dikkat edilecekler

1. Motora uygun pompa seçilmeli, kanat tipi ve gövdesi kontrol edilmelidir.
2. Yüzeyler temizlenmeli, conta doğru takılmalıdır.
3. Aşırı sıvı conta macunu sisteme girmemelidir.
4. Kayış gerginliği ve gergiler kontrol edilmelidir.
5. Uygun antifriz ve doğru oran kullanılmalıdır.
6. Sistem havası alınmalıdır.
7. Motor çalıştırılıp fan devreye girene kadar kaçak ve sıcaklık izlenmelidir.

Pompa neden erken bozulur?

• Yanlış veya eski antifriz
• Sistemde kir, pas, sızdırmazlık katkıları
• Kayış aşırı gergin
• Daha önce uygunsuz parça kullanılması
• Sıvı olmadan çalıştırma
• Hararet geçmişi

Sızıntı durdurucu katkılar küçük kaçağı geçici gizleyebilir, ama kanalları ve keçeleri olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle önerilmez.