İbre yükseliyor: ilk yapılacaklar
Panik yapmadan sırasıyla şunları uygulayın:
- Klimayı kapatın. Klima motora ek yük bindirir.
- Kaloriferi en yüksek sıcaklık ve fana alın. Kabin ısınsa da motordan bir miktar ısı çeker.
- Hızınızı ve motor yükünü azaltın. Trafikte ve yokuşta zorlamayın.
- İlk güvenli yerde durun. Dörtlülerinizi yakın, motoru kapatın.
- Motorun soğumasını bekleyin. Kaput açmak ısının çıkmasına yardım edebilir, ancak radyatör kapağına dokunmayın.
- Seviyeyi yalnızca motor soğuduktan sonra kontrol edin.
Hararet yapan araba neden sürülmemelidir?
Yüksek sıcaklık, kapak yüzeyinin eğilmesine ve contanın zarar görmesine yol açabilir. Birkaç kilometrelik inat, küçük bir hortum arızasını büyük bir motor işine çevirebilir. Eğer gösterge kırmızıdaysa, buhar çıkıyor ya da su sürekli azalıyorsa aracı çekiciyle ya da doğru yöntemle getirmek daha ucuz sonuçlanabilir.
Arkasından neler olabileceği için silindir kapak contası yazımıza bakabilirsiniz.
En sık hararet nedenleri
Eksilen soğutma sıvısı
En sık başlangıç noktasıdır. Hortum, radyatör, kelepçe, devirdaim, genleşme kabı ve kalorifer peteği kontrol edilir. Aracın altında pembe, yeşil ya da turuncu leke görebilirsiniz. Tatlı koku da ipucu olabilir.
Termostat
Kapalı kalan termostat sıcak suyun radyatöre geçmesini engeller. Motor kısa sürede ısınırken üst radyatör hortumunun soğuk kalması bu ihtimali düşündürür. Ayrıntılı bilgi için termostat arızası yazısına bakabilirsiniz.
Radyatör fanı
Trafikte ibre yükselip yolda açılınca düşüyorsa fan başlıca şüphelidir, çünkü hız varken radyatöre zaten hava gelir. Klima açıldığında fanın devreye girip girmediğini dinlemek basit bir kontroldür. Sigorta, röle, kablo veya sıcaklık sensörü de incelenir.
Devirdaim
Devirdaim suyu dolaştıramazsa motor hızla ısınır. Uğultu, gövde çevresinde antifriz izi ve hararet önemli belirtilerdir. Devirdaim arızası yazımızda detaylı bilgi bulabilirsiniz.
Tıkalı radyatör
İç kanallardaki tortu ve dış peteklerdeki kir ısı atımını azaltır. Otoyolda veya yokuşta artan hararet bu duruma işaret edebilir. Şebeke suyu kullanımı tortu oluşumunu artırabilir.
Sistemde hava kalması
Yeni su işi yapılmış araçta hararet varsa hava akla gelir. Dalgalı gösterge, kalorifer soğuk üfleme ve gurultu sesi eşlik edebilir. Üreticinin hava alma yöntemi uygulanmalıdır.
Silindir kapak contası
Yanma gazı suya geçtiğinde sistem basıncı aşırı artar. Sürekli su eksilmesi, beyaz duman ve kabarcıklar eşlik edebilir. Basit olasılıklar elendikten sonra özel testlerle kontrol edilir.
Ne zaman oluyor? Bu ipucu çok değerli
| Ne zaman? | Daha çok akla gelen |
|---|---|
| Sadece trafikte veya rölantide | Fan, sensör, röle |
| Otoyolda veya yokuşta | Düşük su, radyatör, devirdaim |
| Birkaç dakikada hızla | Termostat, ciddi su eksikliği |
| Yeni su işi sonrası | Sistemde hava |
| Beyaz duman ile | Conta veya su kaçağı |
Gösterge normalken su kaynatma sesi
Bazı araçlarda kapatınca kısa süreli fan çalışması normaldir. Motor durduğunda kaynama sesi ve taşma ise sistem basıncı, kapak veya su eksikliğini düşündürür. Yeni nesil araçlarda göstergenin tam değeri göstermediği de olabilir; uyarı lambası her zaman ciddiye alınmalıdır.
Radyatöre su eklenir mi?
Acil durumda motor soğuduktan sonra su eklenerek kısa mesafe gidilebilir. Ama kalıcı çözüm değildir. Uygun antifriz karışımı önemlidir, çünkü antifriz yalnızca donmaya karşı değil, kaynamaya ve korozyona karşı da korur.
Eksilmenin kaynağı bulunmadan sadece ekleme yapmak, aynı olayın tekrarlanmasına yol açabilir.
Serviste nasıl kontrol edilir?
- Sistem basınç testiyle kaçak aranır.
- Fan çalışması ve sensör verisi izlenir.
- Termostat davranışı sıcaklıkla takip edilir.
- Devirdaim ve kayış kontrol edilir.
- Radyatör kirliliği ve akışı değerlendirilir.
- Gerekirse sıvıda yanma gazı testi yapılır.
Hararet olmadan önce alınacak önlemler
- Motor soğukken genleşme kabı seviyesini düzenli kontrol edin.
- Uygun antifriz kullanın, üretici aralığına uyun.
- Radyatör önündeki kirleri ve yaprakları temizletin.
- Küçük su kaçaklarını ertelemeyin.
- Klima açıkken fanın çalıştığını ara ara dinleyin.
- Göstergenin normal yerini tanıyın ki değişimi hemen fark edin.
Kışın da hararet olur mu?
Evet. Birçok kişi hararetin yaz sorunu olduğunu düşünür. Kışın da düşük antifriz, arızalı fan, kapalı kalan termostat ya da donma nedeniyle çatlayan bir parça hararete yol açabilir. Hatta soğuk havada kalorifer ısıtmıyor ve motor geç ısınıyorsa, bu da soğutma sisteminden bahseder. Antifriz yalnızca yaz konusu değildir.
Antifriz seçiminde doğru bakış
Genel olarak sıkça vurgulandığı gibi renk her zaman tipi söylemez. Doğru ürün, aracın kılavuzundaki standarda göre seçilir. Yanlış karışımlar koruma etkisini azaltabilir ve tortu oluşumunu artırabilir. Kullanılacak su ve oran da önemlidir. Depoya kuyu veya sert su koymak, zamanla kanalları tıkayabilir.
Yeni araçlarda göstergeye güvenmek
Bazı araçların göstergeleri belirli bir aralıkta sabit kalır. Yani ibre ortadayken motor gerçekten sabit sıcaklıkta olmayabilir; yalnızca normal çalışma penceresindedir. Bu nedenle ibre hızla hareket ediyorsa ya da uyarı çıktıysa iş ciddileşmiş olabilir. Dijital gösterge varsa ve değeri okuyabiliyorsanız normal aralığı önceden öğrenin.
Yol kenarındaki durumda basit kontrol listesi
Motor soğuduktan sonra güvenli şekilde şunlara bakabilirsiniz:
- Genleşme kabındaki seviye
- Radyatör altında sıvı izi
- Hortumlarda çatlak veya gevşek kelepçe
- V kayışının yerinde olması
- Fan bölgesinde belirgin sorun
- Kaput altında yanık koku
Bir kaçak veya kopuk kayış görüyorsanız aracı çalıştırmayın. Su eklediyseniz bile kısa süre sonra seviye düşüyorsa yola devam etmeyin.
Hararetin ardından kontrol etmeden sürmeyin
Araç soğuyunca yeniden çalışıyor olması sorunun gittiği anlamına gelmez. Bir sonraki trafik veya yokuşta tekrar olabilir. Motor içinde yaşanan aşırı ısınma etkisini de gösterebilir. Bu nedenle olay ertesi gün değil, ilk fırsatta sistem kontrol ettirilmelidir.
Küçük masrafla önlenebilen hararet örnekleri
- Çatlak bir hortum
- Yorgun bir radyatör kapağı
- Tıkanmış radyatör peteği
- Fan rölesi
- Eksik antifriz
- Yıpranmış kayış
Bu parçaların çoğu motor işinden çok daha düşük maliyetlidir. Bu yüzden düzenli gözle kontrol ve küçük kaçağın ertelenmemesi, hararetin en iyi önlemidir.
Serviste kontrol edelim
Bu yazı genel bilgi içindir; aracınızın durumu farklı olabilir. Şikâyetiniz varsa aracınızı Kirazlı Suzan Sokak'taki servisimize getirin.
Sık sorulan sorular
Hararet yapan araba kaç km gider?
Güvenli bir değer yoktur. Gösterge kırmızıdaysa ilk güvenli yerde durmak gerekir. Devam etmek motora kalıcı zarar verebilir.
Araba neden su eksiltir ama hararet yapmaz?
Küçük bir kaçak başlangıçta hararet yapmayabilir. Hortum, kapak, devirdaim veya kalorifer peteği kontrol edilmelidir. Aracın altında iz arayın.
Kalorifer soğuk üflüyorsa hararet ile ilgisi var mı?
Evet olabilir. Sistemde hava, düşük su veya termostat bu duruma neden olabilir.
Hararet sonrası yağ değişmeli mi?
Duruma bağlıdır. Motorda hasar veya yağda su şüphesi varsa kontrol edilmelidir. Kısa süreli olayda bile sistem incelenmelidir.