Silindir Kapak Contası Yandığı Nasıl Anlaşılır?

Silindir kapak contası ne yapar?

Conta, motor bloğu ile silindir kapağı arasında durur ve üç ayrı alanı birbirinden ayırır: yanma odaları, soğutma suyu kanalları ve yağ kanalları. Bu sızdırmazlık bozulduğunda sıvılar ya da gazlar olmaması gereken yere geçer.

Belirtilerin bu kadar değişken olmasının nedeni de budur. Conta nereden açıldıysa şikâyet ona göre şekillenir. Bir araçta beyaz duman görülürken, diğerinde yalnızca aralıklı hararet ve su kaybı olabilir.

Conta neden yanar?

"Conta yandı" denince genellikle sorun contanın kendisiyle başlamış gibi düşünülür. Oysa en önemli sebeplerden biri motorun aşırı ısınmasıdır. Sıcaklıkla kapak yüzeyi eğilebilir, conta görevini yapamaz hale gelir.

Diğer olası nedenler şunlardır:

• Uzun süre hararetle kullanım
• Düşük antifriz veya tıkanan soğutma sistemi
• Çalışmayan fan, termostat ya da devirdaim
• Motorda vuruntu gibi anormal yanma
• Doğru yapılmamış önceki kapak işlemi
• Uygun olmayan cıvata sıkma işlemi

Bu yüzden conta değişirken hararetin neden oluştuğu da mutlaka bulunmalıdır.

En yaygın belirtiler

Sürekli su eksilmesi

Dışarıda kaçak görünmemesine rağmen genleşme kabındaki sıvı azalıyorsa, soğutma suyu silindir içinde yanıyor olabilir. Ama önce radyatör, hortum, devirdaim, kalorifer peteği gibi daha sık kaynaklar kontrol edilmelidir.

Egzozdan yoğun beyaz duman

Motor soğukken kısa süre görülen buhar normal olabilir. Motor ısındıktan sonra da süren, tatlı kokulu ve yoğun beyaz duman daha ciddidir. Soğutma suyu yanma odasına giriyor olabilir.

Genleşme kabında kabarcık

Motor çalışırken kapta sürekli baloncuk görülmesi, yanma gazının soğutma sistemine geçtiğini düşündürür. Sistemde hava kalmış olması da benzer görüntü verebilir. Yeni yapılmış bir su işinden sonra önce hava alma düşünülmelidir.

Hortumların aşırı sertleşmesi

Yanma basıncı sisteme kaçarsa hortumlar motor çalıştıktan kısa süre sonra normalden daha fazla sertleşebilir.

Tekleme ve zor çalışma

Bir silindire su girdiğinde özellikle ilk çalıştırmada tekleme olabilir. Araç bir süre durduktan sonra artan şikâyetler önemli bir ipucudur.

Yağın kremleşmesi

Çubuktaki yağda krem renkli, sütlü bir görüntü su karışımını düşündürür. Ancak aşağıdaki bölümde anlatılacağı gibi bu tek başına kanıt değildir.

Yanlış bilinenler

"Kapak altında krem var, conta yanmıştır"

Doğru değildir. Kısa yol kullanılan araçlarda nem, yağ kapağının altında krem görüntü oluşturabilir. Asıl dikkat çekici olan, çubuktaki yağın da bu duruma gelmesi ve su kaybıyla birlikte görülmesidir.

"Su eksiliyorsa kesin conta"

Su kaybının en sık nedenleri çoğu zaman daha basit kaçaklardır. Basınç testi yapmadan conta kararı vermek hatalı olabilir.

"Conta tamir katkıları kalıcı çözüm"

Piyasadaki katkılar küçük kaçaklarda geçici etki yapabilir, ama sistem kanallarını da tıkama riski vardır. Conta ve kapak hasarını gerçekten onarmazlar. Kullanılması gerekip gerekmediği usta ile konuşulmalıdır.

Doğru teşhis için yapılan testler

Bu testler birbirini tamamlar. Egzoz gazı testi çoğu zaman en doğrudan bilgiyi verir, ama sonuçlar araçla birlikte yorumlanmalıdır.

Conta yanmış araç kullanılır mı?

Kullanılmaması en doğrusudur. Su kaybı arttıkça motor daha fazla ısınır, yağ soğutma suyuyla karışırsa yataklar zarar görebilir. Küçük görünen sorun birkaç kullanımda motor onarımına dönüşebilir. Hararet yaşandıysa aracı durdurmak, motoru kapatmak ve soğumadan kapağı açmamak gerekir.

Ne yapılacağı için araba hararet yaparsa ne yapılmalı yazımızı okuyabilirsiniz.

Onarımda neler yapılır?

Onarım sadece yeni conta takmak değildir. Genel olarak:

1. Kapak sökülür ve hasar incelenir.
2. Kapağın düzlüğü ölçülür, gerekiyorsa işlem yapılır.
3. Blok yüzeyi temizlenir ve kontrol edilir.
4. Çatlak veya supap sorunları araştırılır.
5. Uygun conta ve üreticinin önerdiği cıvatalar kullanılır.
6. Sıkma değerleri doğru sırayla uygulanır.
7. Triger işleri ve bağlı sıvılar yenilenir.
8. Hararete yol açan kök neden giderilir.

Kapsam motora, kilometreye ve hasara göre değiştiğinden tutar da aracı görmeden kesinleşmez.

Hararet sonrası ilk günler

Araç bir kez hararet yaptıysa ve soğuduktan sonra normal çalışıyorsa conta kurtulmuş olabilir, ama garanti değildir. Aşağıdaki kontrolleri bir hafta kadar yapın:

1. Motor soğukken genleşme kabı seviyesini not edin.
2. Hortum sertliğini soğuk motorda yapılan kısa sürüş sonrası karşılaştırın.
3. Egzozda ısındıktan sonra da sürekli beyaz duman var mı bakın.
4. Motor yağı çubuğunda değişiklik var mı kontrol edin.
5. Kalorifer çalışmasına dikkat edin.
6. Sıcaklık göstergesinin alışılmadık hareketini izleyin.

Bu kontroller kesin teşhis yerine geçmez, ama erken uyarı sağlar. Herhangi bir sapma varsa aracı getirin.

Küçük conta kaçağı neden aralıklıdır?

Metal parçalar ısındıkça genleşir. Bu yüzden küçük bir kaçak motor soğukken olup sıcakta kapanabilir ya da tersi görülebilir. Bu yüzden araç bazen günlerce sorunsuz gider, sonra aniden su eksiltir. Test sırasında sonuç çıkmaması da mümkündür. Özellikle kısa süreli kontrolde sorun görünmüyorsa, doğru koşullarda test tekrarlanabilir.

Yağda krem ile suda yağ farkı

Birçok araçta yağ soğutucusu da sıvıları karıştırabilir. Yani suda yağ gördüğünüzde bunun otomatik olarak conta anlamına gelmediğini unutmayın.

Kompresyon düşükse neden sadece conta düşünülmemeli?

Düşük kompresyon segman, supap, conta veya kapak sorunlarından kaynaklanabilir. Komşu iki silindirde birlikte düşük değer görülmesi contayı daha çok düşündürür. Tek silindirde düşüklük varsa farklı nedenler daha ağır basabilir. Kaçak testi havanın nereden çıktığını göstererek bu ayrımı netleştirir.

İkinci el alırken

Aracın kısa kullanımı conta sorununu göstermeyebilir. Şunlara dikkat edin:

• Soğuk çalıştırma
• Isındıktan sonra egzoz
• Genleşme kabı ve kapağı
• Radyatör fanının çalışması
• Motorun üstünde sıcak su izleri
• Yakın zamanda yapılan soğutma veya kapak işleri

Faturasız yapılmış conta işinde detayları sorun. Kapak düzlüğü ölçüldü mü, hararet nedeni bulundu mu gibi sorular önemlidir.