Tekleme tam olarak nedir?
Motorun her silindirinde düzenli olarak yanma olması gerekir. Bunun için doğru miktarda hava, yakıt, sıkıştırma ve benzinli motorda kıvılcım gereklidir. Bu dörtlüden biri bozulursa silindir görevini yapamaz. Sonuçta motor sarsılır, çekişi düşer ve yakıt tüketimi artabilir.
Bu temel mantık, teşhisi de kolaylaştırır: Sorun hava, yakıt, ateşleme ya da mekanik taraftan birindedir.
Tekleme nasıl hissedilir?
- Rölantide ritmik sarsıntı
- Gaz verirken boğulma
- Yokuşta veya yüklü sürüşte çekiş düşüklüğü
- Yanıp sönen veya sabit motor lambası
- Egzoz kokusunda değişim
- Yakıt tüketiminde artış
Kodlar nereden başlanacağını gösterir
Genel kodlarda P0300 rastgele teklemeyi, P0301 birinci silindiri, P0302 ikinci silindiri gösterir ve bu şekilde devam eder. Tek silindirde kod varsa ateşleme veya enjektör daha çok akla gelir. Birden çok silindirde kayıt varsa hava kaçağı, yakıt basıncı, zamanlama veya yakıt kalitesi düşünülür.
Benzinli motorda bilinen takas testi
Birçok ustanın başladığı basit yöntem şudur:
- Sorunlu silindirin bobini başka silindirle değiştirilir.
- Kayıtlar silinir, araç çalıştırılır.
- Tekleme bobini takip ediyorsa bobin şüphelidir.
- Takip etmiyorsa aynı işlem buji için yapılır.
- Buji de takip etmiyorsa enjektör ve kompresyon araştırılır.
Bu yöntem kesin değildir, ama güçlü ipucu verir. Takas sonrası sorunun değişmemesi de bir sonraki adımı gösterir.
Benzinli teklemede bakılacak yerler
| Olası neden | İpucu |
|---|---|
| Buji | Aşınmış tırnak, yağ veya kurum, yaş |
| Bobin | Takasla yer değiştiren arıza, sıcakta artış |
| Enjektör | Takas sonrası silindirde kalma, yakıt düzeltmesi |
| Hava kaçağı | Rölantide daha belirgin, yüksek yakıt düzeltmesi |
| Kompresyon | Bir silindirde düşük değer |
| Zamanlama | Çok silindirde sorun, ses ve kayıt |
| Karbonlanma | Soğuk tekleme, direkt enjeksiyon |
Buji kuyusunda yağ varsa, kapak contası da sorunlu olabilir. Yağ bobin ve bujiye zarar verir. Bu nedenle sadece yeni buji takmak yetmeyebilir.
Direkt enjeksiyonlu motorlar için karbonlanma yazımıza bakabilirsiniz.
Dizel motorda tekleme
Dizelde buji yoktur. Yanma sıkıştırmayla olur. Dizel tekleme teşhisi çoğu zaman üç başlığa indirilir: yakıt kalitesi, kompresyon ve yakıt enjeksiyonu.
Kızdırma bujileri
Görevi soğuk çalıştırmaya yardımcı olmaktır. Sıcak motorda ana neden olması beklenmez, ama soğuk çalıştırmada sarsıntı ve beyaz dumanla kendini gösterebilir. Direnç ölçümü ve akım kontrolü yapılır. Soğukken sarsılıp ısınınca düzeliyorsa bu ihtimal artar.
Enjektör
Silindir denge değerleri ve geri dönüş testi önemlidir. Ayrıntıyı enjektör arızası yazımızda bulabilirsiniz.
Kompresyon
Dizelde kompresyon testi için uygun ölçekli cihaz gerekir. Benzin ölçer düşük kalabilir. Kaçak testi daha ayrıntılı bilgi verir. Düşük kompresyon varsa yeni enjektör çözüm olmaz.
Sadece soğukta mı, sıcakta mı?
- Sadece soğukta: Kızdırma, enjektör kaçağı, karbon, sıcaklık sensörü
- Isınınca: Bobin, kablo, sıcak bağlantı
- Sadece rölantide: Hava kaçağı, EGR, kirli gaz kelebeği
- Sadece yükte: Yakıt basıncı, buji, bobin, turbo
- Yağmurda: Nem alan bağlantılar
- Yakıt aldıktan sonra: Yakıt kalitesi veya buhar sistemi
Bu bilgiyi not etmek gereksiz parçaları önleyebilir.
Sık yapılan hatalar
- Yalnızca arıza kaydını silmek
- Dört bobini birden tahminle değiştirmek
- Kompresyona bakmadan parça değiştirmek
- Yanıp sönen lambayla yola devam etmek
- Ucuz buji ve bobinle tekrar eden sorunu sürdürmek
- Yağ kuyusunu görmezden gelmek
Bakımı önemsiz sanmayın
Bujilerin değişim aralığı buji tipine göre çok değişir. Yıllarca değişmeyen buji bobini de zorlayabilir. LPG'li araçlarda ateşleme parçaları daha fazla yük görür. Kılavuz aralığına ve aracın kullanımına göre planlamak gerekir. Bu konu için periyodik bakım yazımızı inceleyebilirsiniz.
Serviste kontrol edelim
Bu yazı genel bilgi içindir; aracınızın durumu farklı olabilir. Şikâyetiniz varsa aracınızı Kirazlı Suzan Sokak'taki servisimize getirin.
Sık sorulan sorular
Tekleme yapan araç kullanılır mı?
Hafif tekleme bir süre gidebilir, ama yanıp sönen lambayla araç zorlanmamalıdır. Katalizör hasarı riski vardır.
Yalnızca bir bobin değişir mi?
Çoğu araçta evet. Ancak yaş ve kilometre yüksekse hepsini değiştirmeyi düşünenler olabilir. Karar, test ve bütçeye göre verilir.
Tekleme yağ eksilmesiyle ilgili olabilir mi?
Evet. Yağ yanması buji ve yanmayı etkileyebilir. Düşük yağ basıncı değişken zamanlamayı da bozabilir.
Yakıt katkısı teklemeyi geçirir mi?
Hafif kirlenmede yardımcı olabilir, ancak bozuk parçayı onarmaz. Önce neden bulunmalıdır.