Klima nasıl çalışır?
Klima kapalı bir devredir. Kompresör gazı sıkıştırır, gaz kondanserde ısısını dışarı verir ve sıvılaşır. Genleşme valfi ile basıncı düşen gaz evaporatöre gider, burada kabin havasının ısısını alır. Fan bu soğumuş havayı içeri üfler. Sonra çevrim yeniden başlar.
Yani "klima soğutmuyor" şikâyetinin kaynağı gaz, kompresör, fan, sensör, kontrol ya da kabin içindeki hava kapakçığı olabilir.
Soğutmayı belirtiye göre okuyalım
| Şikâyet | Olası neden |
|---|---|
| Yolda iyi, trafikte zayıf | Kondanser fanı, hava akışı, gaz miktarı |
| Hiç soğuk yok, tık sesi yok | Kompresör devreye girmiyor, sigorta, basınç sensörü |
| Sadece bir taraf soğuk | Hava kapakçığı, kabin kontrolü |
| Az üflüyor, soğuk ama zayıf | Polen filtresi, fan, evaporatör |
| Klima açınca ses | Kompresör veya kasnak |
| Önce soğuk, sonra zayıf | Donma, düşük gaz, kontrol |
| Havalandırma kötü kokuyor | Filtre, evaporatör |
Kompresör devreye giriyor mu?
Klima açıldığında genellikle kaput altında kısa bir tık sesi duyulur ve rölanti biraz değişir. Bu ses yoksa sigorta, röle, kablo veya basınç sensörü kontrol edilir. Sistem basıncı çok düşükse kompresör korunmak için devreye girmeyebilir. Bu nedenle tık sesi gelmemesi, kompresörün bozuk olduğu anlamına gelmez.
Bazı yeni araçlarda kavramalı olmayan değişken kapasiteli kompresör bulunur. Bu durumda ses olmayabilir ve kontrol cihazla yapılır.
Gaz basmak neden ilk çözüm değil?
Klima kapalı bir sistemdir ve gaz normalde "tükenmez". Azaldıysa çoğu zaman kaçak vardır. Sadece gaz eklemek:
- Kısa süreli rahatlık sağlar.
- Kaçak devam ettiği için tekrar eder.
- Gazın atmosfere karışmasına neden olur.
- Yağ da azaldıysa kompresörü riske atabilir.
- Fazla gaz basılırsa basıncı artırıp soğutmayı kötüleştirir.
Doğru yöntem önce sistem durumunu kontrol etmek, kaçak bulmak ve sonra doğru miktarda dolum yapmaktır.
R134a ve R1234yf farkı
Birçok eski araçta R134a, yeni araçların bir bölümünde R1234yf kullanılır. Gaz tipi genellikle motor bölümünde bir etikette yazar. Bu gazlar birbirinin yerine kullanılmaz. Servis bağlantıları da farklı olabilir. Yanlış gaz sistemi bozabilir ve güvenlik açısından risk yaratabilir. Doğru miktar da araca özeldir ve genellikle etikette yer alır.
Kaçak nasıl bulunur?
- Boruda, kompresörde ve kondanserde yağlı bölgeler aranır.
- Elektronik kaçak dedektörü kullanılır.
- Sisteme uygun boya eklenip UV lamba ile takip edilir.
- Vakum ve basınç testleriyle sistem doğrulanır.
Kondanser araç önünde olduğu için taş darbesine ve küçük kazalara açıktır. Evaporatör ise kabin içinde bulunduğu için kaçağı daha zor bulunur ve işçiliği yüksek olabilir.
Kondanser ve fan
Trafikte soğuyup yolda iyi çalışan klima çoğu zaman fan veya hava akışı sorununu düşündürür. Kondanser, araç hareket ederken doğal hava alır; dururken ise fana ihtiyaç duyar. Fanın çalışması, rölesi ve sigortası kontrol edilmelidir. Kondanser önündeki kir ve yapraklar da performansı düşürür. Aynı fan motor soğutmasında da görev yaptığı için hararet ile ilişkili olabilir.
Polen filtresi ve koku
Tıkalı polen filtresi üflemeyi azaltır, camlarda buğuya neden olabilir. Filtre üretici aralığında yenilenmelidir. Küf kokusu genellikle evaporatör üzerindeki nemden gelir; filtreyle birlikte sistem temizliği düşünülebilir. Tatlı koku ise antifriz sızıntısına işaret edebilir ve farklı bir kontrol gerektirir.
Basınç değerleri neden tek başına yanıltır?
Klima basıncı dış sıcaklık, nem ve devire göre değişir. İnternetteki tek bir değere göre gaz eklemek doğru değildir. Düşük ve yüksek basınç birlikte, kompresör davranışı ve çıkış sıcaklığı ile yorumlanmalıdır. Yetkin bir kontrol bu yüzden daha sağlıklıdır.
Kompresör bozulursa
Kompresörün mekanik arızasında metal parçalar devreye yayılabilir. Bu durumda yalnızca yeni kompresör takmak yetmeyebilir. Hat temizliği, kurutucu değişimi ve doğru yağ miktarı önemlidir. Aksi halde yeni parça da kısa sürede bozulabilir.
Klimayı uzun ömürlü kullanmak
- Kışın da ara ara kısa süre çalıştırın.
- Polen filtresini ihmal etmeyin.
- Kondanser önünü temiz tutun.
- Kötü koku için varış öncesi klimayı kapatıp fanı bir süre çalıştırın.
- Gaz eksildiyse nedenini sorun.
- Sıcak park edilen aracı önce havalandırın.
Serviste kontrol edelim
Bu yazı genel bilgi içindir; aracınızın durumu farklı olabilir. Şikâyetiniz varsa aracınızı Kirazlı Suzan Sokak'taki servisimize getirin.
Sık sorulan sorular
Klima gazı kaç yılda değişir?
Sabit bir kural yoktur. Soğutma performansı ve kontrol sonucuna göre değerlendirilir. Azaldıysa neden araştırılır.
Klima gazı azalınca kompresör bozulur mu?
Düşük gaz ve yağ, kompresörü zorlayabilir. Basınç koruması sistem durumuna göre devreye girebilir.
Klima açınca araba çekişi düşüyor, normal mi?
Kompresör motordan güç aldığı için bir miktar normaldir. Aşırı düşüş kontrol edilmelidir.
Sadece gaz doldurmak yeterli olur mu?
Kaçak yoksa ve gerçekten eksikse yardımcı olabilir. Önce sistem kontrol edilmelidir.