Motor Takozu Arızası: Titreme, Vuruntu ve Kontrol

Motor takozu ne yapar?

Motor ve şanzıman gövdeye doğrudan cıvatalanmaz, aralarında takozlar bulunur. Takozlar iki iş yapar: Motoru yerinde tutar ve titreşimin kabine geçmesini azaltır. Kauçuk gövdeli, hidrolik dolgulu ya da bazı üst modellerde aktif kontrollü olabilirler.

Çoğu araçta motor, şanzıman ve bazen tork çubuğu birlikte çalışır. Yani "motor takozu" denildiğinde genellikle birden çok parçadan söz edilir.

Belirtiler

• Rölantide direksiyon ve koltukta artan titreme
• Araç vitesteyken daha belirgin titreşim
• D ve R arasında geçişte tek bir vuruntu
• Kalkışta veya gaz kesildiğinde gövdede vuruntu
• Motor bölümünden ses, kaputta sallanma
• Kasiste motorun hareket ettiğini hissetmek
• Takoz bölgesinde yağ izi (hidrolik tiplerde)

Bu belirtiler zamanla artar ve sürücü alışabilir. Araç başkasının kullanımında fark edilebilir.

Takozlar neden yıpranır?

Yaş, ısı, kaçan yağın kauçuğa teması, sert kalkışlar ve bozuk yollar başlıca nedenlerdir. Dizel motorlar ve yüksek torklu araçlarda takozlara daha fazla yük binebilir. Motorda tekleme varsa titreşim artacağı için takozlar da daha fazla çalışır. Motor önündeki yağ kaçağı sürekli kauçuğa damlıyorsa parça erken bozulabilir.

Tekleme mi, takoz mu?

Kayıtlar okunup motor çalışma düzeni kontrol edilmeden takoz sipariş etmek doğru değildir. Her ikisi birden de sorunlu olabilir.

Takoz nasıl kontrol edilir?

Gözle kontrol

• Kauçukta çatlak veya yırtık
• Hidrolik takozda yağ sızıntısı
• Metal parçaların birbirine değmesi
• Kırık braket veya gevşek cıvata
• Şasi veya motor üzerinde sürtme izleri

Hareket testi

Aracın önünde kimse olmamalı, el freni çekili ve fren pedalına sağlam basılı olmalıdır. Otomatik vitesli araçta kısa süreli D ve R geçişi, motorun ne kadar hareket ettiğini gösterebilir. Genel olarak aşırı kalkma ve vuruntu önemli işaret olarak gösterilir. Bu test risk taşıdığından kontrollü ortamda yapılmalıdır, gaz verilmesi ise uzman işidir.

Cihazla destek

Aktif takozlu araçlarda elektriksel kontrol ve kayıt okuma gerekir. Motor çalışma dengesi de kontrol edilerek ayrım güçlendirilir.

Ertelenirse ne olur?

Takoz sorunu fren arızası kadar acil olmayabilir. Yine de şunlar görülebilir:

• Egzoz bağlantıları, hortumlar ve kablolar ek yük görür.
• Aks ve vites bağlantıları etkilenebilir.
• Yan parçalar titreşimle yıpranabilir.
• Motor gövdeye değerse ses ve hasar artar.
• Sürüş konforu ciddi biçimde azalır.
• Kopan veya tamamen ayrılan takoz aracı kullanılmaz hale getirebilir.

Metal metale temas veya çok belirgin motor hareketi varsa aracı kullanmak doğru olmaz.

Değişim sırasında

1. Doğru parça ve doğru konum belirlenir.
2. Motor uygun şekilde desteklenir.
3. Kırık braket ve gevşek cıvatalar kontrol edilir.
4. Sıkma değerlerine uyulur.
5. Hizalama kontrol edilir. Yanlış hizalama yeni parçayı yorabilir.
6. Sonrasında yol testi yapılır.

Parçaların hepsi aynı anda değişmek zorunda değildir. Yine de biri bittiğinde diğerleri daha fazla yük görebilir, bu nedenle hepsi değerlendirilir. Çok ucuz takozlar titreşimi iyi süzemeyebilir. Bazı araçlarda orijinal ya da eşdeğer kalite önemlidir.

Dizel araçlarda ek not

Dizel motorlar daha çok titreşim üretir. Çok sert bir takoz titreşimi kabine taşıyabilir; yıpranmış takoz ise motorun hareketini artırır. Bu nedenle parça seçimi aracın yapısına uygun olmalıdır. Sorun devam ederse enjektör dengesizliği ve volan gibi kaynaklar da incelenir.